Có một buổi chiều cuối mùa khô ở Đắk Lắk, bạn đứng trong khoảng sân đất đỏ của Điểm du lịch sinh thái Ánh Dương, cách một con voi đực chừng hai mươi bước chân. Voi đang dùng vòi cuộn một bó lá tre lồ ô non. Trên lưng không có ghế gỗ. Quanh chân không có dây xích. Phía sau không có ai cầm móc sắt thúc ép.
Người nài voi đứng cạnh khẽ gọi tên: Y Dor.
Sau hàng chục năm vất vả chở khách theo mô hình cũ, Y Dor hiện tại đang được tận hưởng một cuộc đời hoàn toàn mới: tự do đi rừng, tắm bùn và kiếm ăn theo đúng bản năng. Đây là một mảnh ghép quan trọng trong hành trình nâng cao phúc lợi voi nuôi nhốt tại Tây Nguyên.
Một Ngày Bình Yên Thuận Tự Nhiên
Tại Điểm du lịch sinh thái Ánh Dương, lịch trình một ngày của Y Dor không còn xoay quanh giờ check-in của du khách, mà vận hành hoàn toàn theo nhịp sinh học của chính nó:
- Buổi sáng sớm: Voi thong dong đi sâu vào khu rừng khộp thưa được khoanh vùng để ăn lá tre lồ ô, lá dầu, măng rừng. Mỗi ngày, Y Dor tiêu thụ từ 200 đến 250 kg thức ăn.
- Giữa buổi sáng: Voi tự tìm vũng nước cạn để tắm bùn — cách tự nhiên nhất giúp bảo vệ da khỏi ánh nắng và ký sinh trùng.
- Buổi trưa: Voi đứng nghỉ ngơi dưới tán cây lớn, người mahout im lặng ngồi quan sát từ xa, không thúc giục hay can thiệp.
- Buổi chiều: Voi quay lại ăn lần hai. Đây cũng là lúc du khách được hướng dẫn vào rừng để đi bộ song song và quan sát Y Dor ở khoảng cách an toàn 15–20 bước chân dưới sự kiểm soát của mahout.
- Buổi tối: Voi thảnh thơi về khu vực nhiều cây để tránh mưa và có chỗ để tựa ngủ.
Sau một năm dừng việc chở khách, những dấu hiệu stress mạn tính (như hành vi lắc đầu liên tục) của Y Dor đã hoàn toàn biến mất. Cơ vai bớt căng cứng, vùng da tổn thương do dây thắt yên ngựa cũ cọ xát nay đã phục hồi và mọc lại lớp lông tơ.
Khi Doanh Nghiệp Và Mahout "Chấp Nhận Chờ"
Quyết định dừng hoàn toàn hoạt động cưỡi voi và biểu diễn tại Ánh Dương không hề dễ dàng. Nuôi một con voi ăn 250 kg lá/ngày và chi trả thu nhập cho các mahout bảo tồn đòi hỏi một nguồn lực tài chính thực tế rất lớn từ phía doanh nghiệp sở hữu. Doanh thu những tháng đầu sụt giảm đáng kể khi chuyển đổi mô hình, nhưng đơn vị quản lý Ánh Dương và các mahout chấp nhận cuộc chờ này để đổi lấy sự phục hồi cả về thể chất lẫn tâm lý cho Y Dor.
"Voi không phải để cưỡi. Voi là người bạn lớn của gia đình. Khách chỉ cần đứng nhìn nó đi, nhìn nó tắm, như vậy là đã đủ rồi."
Lonature: Mắt Xích Kết Nối Du Lịch Có Ý Thức
Lonature hoạt động theo mô hình agency tại Buôn Ma Thuột. Chúng tôi không sở hữu voi, mà đóng vai trò đồng hành và kết nối du khách với các đối tác địa phương như Điểm du lịch sinh thái Ánh Dương.
Mỗi chuyến đi cùng Lonature luôn tuân thủ nghiêm ngặt tinh thần Slow Travel:
- Giờ ăn, giờ tắm, giờ nghỉ của voi luôn đi trước và quyết định lịch trình của khách.
- Không chạm, không cưỡi, không tắm cùng voi, giữ khoảng cách tôn trọng tuyệt đối.
- Một phần lợi nhuận trực tiếp quay ngược trở lại để chi trả thu nhập cho mahout, tiền thức ăn, thuốc men và quỹ nâng cao phúc lợi voi nuôi nhốt tại Đắk Lắk.
Đắk Lắk hiện chỉ còn khoảng 30 đến dưới 40 cá thể voi nhà. Khi bạn chọn quan sát thay vì cưỡi, bạn đang gửi một dòng tiền cụ thể để ủng hộ chuỗi quyết định đạo đức của các doanh nghiệp và mahout bản địa, góp phần viết lại tương lai cho những cá thể voi cuối cùng tại Tây Nguyên.
👉 Hãy bắt đầu hành trình du lịch tử tế bằng cách tham gia chương trình trải nghiệm, quan sát voi tự do cùng Lonature.
